Wyzwaniem XXI wieku jest walka ze zmianami klimatycznymi, które spowodowane zostały przez człowieka i rozwój przemysłu. Wiek XX był najgorętszym okresem w dziejach ludzkości, a lata 90 najgorętszą dekadą. Od 1850 roku zawartość dwutlenku węgla w atmosferze wzrosła o 30% i każdego roku do atmosfery emitowane jest dalsze 3,3 mld ton tego gazu cieplarnianego. Przewiduje się, że na przestrzeni kolejnych 100 lat temperatura na ziemi wzrośnie o 1,4^oC – 5,8^oC, co może doprowadzić do występowania powodzi, obszarów suszy, sztormów i głodu.

Ograniczyć emisję gazów cieplarnianych można przez zmniejszenie wykorzystania energii i ulepszenie stosowanych technologii w przemyśle. Jednakże, wybór surowców do produkcji ma również istotny wpływ na emisje CO2. W Europie poważną rolę w walce z globalnym ociepleniem może spełniać właśnie drewno.

Drewno i produkty z drewna przyczyniają się do walki ze zmianami klimatycznymi gdyż:

• magazynują węgiel w drewnie przez cały okres życia produktu (wydłużony dzięki recyklingowi);
• zastępują inne produkty, których produkcja charakteryzuje się wyższą emisją CO2;
• odzyskują zmagazynowaną energię na koniec życia produktu w trakcie spalania, będąc jednocześnie substytutem paliw kopalnych;
• odnawiają zasoby leśne, gdyż większe wykorzystanie drewna przyczynia się do zalesiania, co w konsekwencji pozwala na wychwytywanie CO2 z atmosfery.

Najlepszym sposobem na zwiększenie lasów jest ich wykorzystywanie.

Las ma wiele funkcji do spełnienia, poczynając od ulepszania krajobrazu, ochronę przyrody, utrwalanie bio-różnorodności aż po funkcje rekreacyjne, ekologiczne (naturalny zbiornik CO2) i w końcu gospodarcze (źródło surowca odnawialnego). Po konferencji w Rio de Janeiro (1992r.) opracowano i przyjęto wytyczne dla zrównoważonej gospodarki leśnej, a funkcje nadzorczą nad ich przestrzeganiem powierzono Konferencji Ministerialnej ds. Ochrony Lasów w Europie (MCPFE).

Przemysł drzewny doskonale sobie zdaje sprawę, że jego przyszłość i rozwój są bezpośrednio powiązane z ochroną i zwiększaniem zasobów leśnych. Państwa europejskie, na bazie ustaw i przepisów, prowadzą zrównoważoną gospodarkę leśną, dzięki której w Europie (dane bez Rosji) każdego roku obszar zalesiony powiększa się o 802000 ha, co równa się obszarowi Cypru. Wycinane jest między 60% a 80% przyrostu rocznego, dzięki czemu w lasach przybywa około 250 mln m3 drewna. Europa jest jedynym kontynentem, gdzie wraz ze wzrostem zużycia drewna wzrastają również zasoby leśne.

Wyrąb dojrzałych lasów pozwala na dalsze magazynowanie skumulowanego węgla przez okres istnienia produktu. Naturalna regeneracja lasu prowadzi do obumierania drzew, które z kolei gniją lub ulegają spaleniu podczas pożarów, wydzielając CO2. Bez ingerencji człowieka i prowadzonej zrównoważonej gospodarki leśnej – pielęgnacji, eksploatacji i właściwego zalesiania – nie może być mowy o redukcji gazów cieplarnianych w atmosferze. 66% europejskich lasów jest odbudowywana dzięki naturalnej regeneracji, 30% przez planowe zalesianie i nieco więcej niż 1% w szkółkach.

Średnio, dzięki fotosyntezie, typowe drzewo absorbuje odpowiednio 1 tonę dwutlenku węgla na każdy metr sześcienny przyrostu i produkuje 727 kg tlenu.

Szacuje się, że europejskie zapasy produktów z drewna wynoszą ok. 60 mln ton, co oznacza, że odgrywają rolę magazynów węgla i przyczyniają się znacząco do zmniejszenia gazów cieplarnianych. Wzrost zapotrzebowania na drewno i produkty z drewna będzie jeszcze bardziej korzystnie wpływał na redukcję efektu cieplarnianego. Ten wzrost przyczyni się do rozrostu lasów, dzięki czemu zwiększy się pojemność magazynowa węgla.

Zastępując produkty z innych surowców niż drewno, produktami z drewna, bezsprzecznie przyczyniamy się do poprawy jakości życia i środowiska, w którym żyjemy.

Oceniając wpływ budynku na środowisko łatwo pominąć podstawowy koszt. Ile energii zostało wykorzystane do produkcji stali, betonu, aluminium, PCW? Ile wyemitowano CO2? Jaką ilość wody użyto, która wymagała następnie oczyszczenia? Jakie i ile wyemitowano związki toksyczne? Ile energii potrzebne będzie do ogrzania budynku?

Nie tylko przemysł przyczynia się do degradacji naszego środowiska – my sami dokonując wyboru materiału, mamy również na to wpływ. Podejmujmy decyzje świadomie i odpowiedzialnie.

Wybierając drewno jako materiał budowlany przyczyniamy się do polepszenia naszego środowiska i co ważne wykorzystujemy surowiec całkowicie odnawialny. Eksperci europejscy oszacowali, że każdy metr sześcienny drewna użyty zamiast innych materiałów zmniejsza średnio o 0,8t ilość wyemitowanego CO2 do atmosfery.

Dom z drewna zmniejsza emisję węgla do atmosfery o 10t. Jeśli w Europie ilość domów budowanych z drewna by wzrosła o 10% spowodowałoby to redukcję emisji dwutlenku węgla o 1,8 mln ton – ok. 2% całkowitej emisji w Europie. Jeśli do tego użyjemy drewna zamiast podłóg betonowych czy okien PCW to jeszcze bardziej przyczynimy się do redukcji gazów cieplarnianych w atmosferze. Każde 10 okien z drewna redukuje o 0,5 tony CO2 w atmosferze i aż o 4 tony CO2 w przypadku zastąpienia okien aluminiowych.

Dla porównania – samochód o pojemności 1,4 litra przejeżdżając 23 tys. km wydala 5 ton węgla.

W Europie udział budownictwa drewnianego w rynku rośnie. Budownictwo drewniane cieszy się coraz większą popularnością. Elewacje często wykańczane są klinkierem, tynkami czy kamieniem, przez co trudno odróżnić dom murowany od drewnianego. Natomiast efektywność termiczna domów drewnianych jest wyższa a dla domów z drewna pełnego (z bali) parametry energetyczne są jeszcze lepsze. Innymi zaletami domów drewnianych są:

• mikroklimat wnętrza budynku – drewno jako surowiec naturalny, posiadający zdolność do samoregulacji wilgotności, stwarza niepowtarzalny, trudny do uzyskania w innych technologiach mikroklimat
• krótki czas budowy – budowa domu do stanu surowego trwa miesiąc
• mały ciężar domu – lekka konstrukcja domu drewnianego do minimum ogranicza wielkość fundamentów
• „sucha technologia” – montaż drewnianych elementów łączonych w narożach specjalnymi zacięciami i tyblami umożliwia postawienie ścian konstrukcyjnych w tydzień
• brak sezonowości – dom drewniany nie wymaga prac mokrych dzięki czemu budowa domu drewnianego może odbywać się w okresie zimowym
• łatwość przebudowy i modernizacji – konstrukcja domów drewnianych zezwala na łatwe przebudowy, rozbudowy czy modernizacje
• mała grubość ścian zewnętrznych – domy drewniane przy takich samych wymiarach zewnętrznych mają powierzchnię użytkową większą o około 10% niż domy murowane
• dobra ochrona cieplna domu – wysoka izolacyjność cieplna ścian zewnętrznych zapewnia niskie koszty eksploatacyjne

Decydując się na dom drewniany walczymy ze zmianami klimatycznymi, zapewniamy sobie lepszy komfort życia i do tego zmniejszamy koszty eksploatacyjne domu.

Opracowanie dzięki uprzejmości Fundacji Promocji Drewna „Teraz Drewno”.